System edukacji w Finlandii

System edukacji w Finlandii

Fi??ski system edukacji uznawany jest za jeden z najlepszych na ??wiecie. Zasady równo??ci i powszechno??ci nauczania, du??a swoboda nauczycieli w kszta??towaniu zaj?? i program nastawiony na rozbudzenie kreatywno??ci i praktycznych umiej?tno??ci wyró??niaj? go na tle innych systemów w Europie i na ??wiecie. Czy ten kierunek warty jest na??ladowania?

Finowie do szko??y id? dopiero w wieku 7 lat. Wysy??anie dzieci do szkó?? wcze??niej nie jest zalecane przez psychologów. Dzieci w Finlandii ucz? si? w systemie 9 lat nauczania obowi?zkowego podzielonego na dwa etapy - ni??szy (6 lat) i wy??szy (3 lata). W ostatniej klasie ucz? si? 16-latkowie.

Po uko??czeniu szko??y obowi?zkowej uczniowie maj? wybór: i??? do szko??y ??redniej lub zawodowej, gdzie sp?dz? od 2 do 4 lat (zale??y to od ich preferencji). Rok szkolny trwa 190 dni, od ko??ca sierpnia do ko??ca maja, maj? wi?c d??u??sze wakacje ni?? w wi?kszo??ci krajów w Europie.

Edukacja dla wszystkich

Fi??ski system edukacji jest w olbrzymiej wi?kszo??ci publiczny, a w nielicznych prywatnych placówkach czesne op??aca pa??stwo. Wynika to z ideologii, jak? kieruje si? pa??stwo fi??skie. Powszechna i dost?pna dla wszystkich bezp??atna edukacja to jeden z filarów fi??skiego systemu edukacji. Co ciekawe, nawet udzielanie korepetycji po szkole jest w Finlandii prawnie zakazane. Je??li ucze?? ma problemy, to nauczyciel powinien je zidentyfikowa? i pomóc przezwyci???y? ograniczenia. Fi??ska szko??a jest nakierowana na wyeliminowanie wspó??zawodnictwa i znajdowanie zarówno silnych, jak i s??abych stron ucznia. Od wczesnego dzieci??stwa Finowie s??ysz?, ??e to normalne, ??e jedni s? lepsi w jednej rzeczy, a inni w drugiej.

Nie ma mowy o tym, ??e jakie?? dziecko jest wykluczone, poniewa?? jego rodzice maj? mniej pieni?dzy. W fi??skim systemie edukacji darmowe jest wszystko: podr?czniki, zeszyty, przybory do pisania, a nawet wyj??cia do teatrów, muzeów i na jednodniowe wycieczki. Tak??e posi??ki s? w szkole wydawane ka??demu dziecku za darmo. Mali Finowie wracaj? do domu sami, poniewa?? chodz? do szko??y po??o??onej najbli??ej ich miejsca zamieszkania. Nie ma powodów, ??eby rodzice wysy??ali dziecko do innej szko??y. W fi??skim systemie edukacji nie ma rankingów i szkó?? lepszych albo gorszych; D???y si? do tego, by we wszystkich panowa?? podobny, wysoki poziom.

Rozbudzanie kreatywno??ci

Zaj?cia w fi??skiej szkole maj? z jednej strony na celu rozbudzeniu w uczniach kreatywno??ci i umiej?tno??ci rozwi?zywania zada??, a z drugiej nauczeniu ich praktycznych umiej?tno??ci przydatnych potem w ??yciu. Z tego powodu w szkole prowadzone s? obowi?zkowe zaj?cia z tekstyliów, gdzie dzieci ucz? si? szy? i farbowa? tkaniny. W starszych klasach uczniowie zg???biaj? tajniki gospodarstwa domowego: podaj? do sto??u, gotuj?, robi? wspólnie zakupy. Wiedza teoretyczna zg???biana jest tak??e poprzez obserwacj? zjawisk, np. poprzez wycieczk? do lasu, gdzie nauczyciel wskazuje ró??ne odmiany drzew i ro??lin. Istnieje podzia?? na przedmioty szkolne, ale realizowane s? one w ramach tendencji do ???czenia wi?kszych grup zagadnie??. Przyk??adowo, uczniowie mog? uczy? si? historii i j?zyka szwedzkiego równocze??nie, poniewa?? Finlandia przez wiele lat pozostawa??a pod w??adaniem Szwecji (do dzisiaj jest tam wiele szwedzkoj?zycznych obywateli). Takie ???czenie zagadnie?? pozwala im lepiej zrozumie? ??wiat. Nie d???y si? te?? do przyswajania jak najwi?kszej ilo??ci informacji, ale raczej umiej?tno??ci znajdowania informacji i krytycznego my??lenia, co jest kluczowe w dzisiejszym ??wiecie.

Rola nauczyciela

Status spo??eczny nauczyciela w Finlandii jest zupe??nie inny ni?? w Polsce i wielu innych krajach. Zawód ten jest w Finlandii bardzo presti??owy - potrzeba wielu lat edukacji na trudnych studiach, ??eby otrzyma? pozwolenie na nauczanie, a ju?? w trakcie drogi zawodowej wymagane jest ci?g??e dokszta??canie (minimum 2 godziny w tygodniu na samorozwój). Wi???e si? to oczywi??cie z wysokimi zarobkami i ogólnym poczuciem spe??nienia w tym zawodzie, co dzia??a na korzy??? tak??e dzieci.

Z drugiej strony fi??skie szko??y z zasady pozbawione s? hierarchizacji. Nauczyciel ma by? partnerem do rozmowy z dzie?mi, a nie wyroczni? mówi?c? im co maj? robi?. Uczniowie zwracaj? si? do niego po imieniu. Nauczyciel ma prawo odpowiedzie? “nie wiem” na zadane przez nich pytanie, ale powinien wówczas zach?ci? ich do wspólnego zg???bienia problemu i zastanowienia si?, gdzie szuka? informacji.

Podobna partnerska relacja wyst?puje pomi?dzy nauczycielem a systemem edukacji. Istniej? oczywi??cie pewne wytyczne i program do zrealizowania, ale nauczyciel ma bardzo du??? swobod? w kszta??towaniu swojego programu i wymy??laniu zaj??. Nie istnieje instytucja inspektoratu szkolnego i dozoru nad prac? nauczyciela. Nie jest on jednak pozostawiony sam sobie: szko??a zawsze wyznacza pomocnika, który wdra??a go przez pierwsze miesi?ce jego pracy w placówce. Na dalszych etapach za?? mo??e on zawsze liczy? na kolegów i kole??anki z gremium nauczycielskiego, z którymi wspólnie opracowuje zaj?cia i dzieli si? do??wiadczeniami.  




 

Ilość komentarzy: 0

Zostaw komentarz

Twój email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są zaznaczone *